Buradaki temel altyapı gereksinimi yerel ağdaki Active Directory dizin hizmetleri ile Microsoft Azure Active Directory üzerinde bir senkronizasyonun gerçekleştirilmiş olması. Yapılacak dizin senkronizasyonunun tipi ile ilgili bir zorunluluk bulunmamakta. Kurumlar, tercihlerine göre isterlerse kullanıcı bilgilerini senkronize edilebilir veya kimlik denetiminin yapılabilmesi için yerel ağdaki AD FS sunucusuna federasyon gerçekleştirilebilir. Buradaki senaryoları şöyle değerlendirebiliriz:

1. Yalnızca Kurumsal Uygulamalar: Kullanıcılar Windows Mağazasına oturum açtıklarında kurumsal kimlik bilgileri ile oturum açabilecekler. Bu şekilde kurumun BT yönetimi tarafından izin verilmiş ve kullanıcılara sunulmuş uygulamalar görüntülenebilecektir. Bu senaryoda herhangi bir şekilde Microsoft Hesabı kullanımına ihtiyaç kalmıyor.

Tamamen online olan bu senaryoda kullanıcılar BT tarafından izin verilen ve satın alınmış uygulamaları indirebilir ve kullanabilir. BT lisansa sahip olan modern uygulamalar için lisans takibini online olarak gerçekleştirebilir. Lisans takibi sonrasında ihtiyaç olursa kullanıcıların yüklemiş oldukları uygulama lisansları uzaktan kaldırılabilir ve lisans havuzuna aktarılabilir.

2. Yönetilen Kurumsal Uygulamalar ve Public Uygulamalar: Kullanıcılar Windows Mağazasına kurumsal kimlik bilgileri ile oturum açabilecekler. Bu şekilde kurumun BT yönetimi tarafından izin verilmiş ve kullanıcılara sunulmuş uygulamalar görüntülenebilecektir. Bu uygulamalar için Microsoft Hesap kullanımına ihtiyaç yoktur.

Kullanıcılar BT tarafından izin verilen ve satın alınmış uygulamaları indirebilir ve kullanabilir. BT lisansa sahip olan modern uygulamalar için lisans takibini online olarak gerçekleştirebilir. Lisans takibi sonrasında ihtiyaç olursa kullanıcıların yüklemiş oldukları uygulama lisansları uzaktan kaldırılabilir ve lisans havuzuna aktarılabilir.

Yönetilen bu uygulamaların dışında kullanıcılar Windows Mağazası üzerinde yer alan uygulamaları da görüntüleyebileceklerdir. Bu uygulamaların indirilebilmesi için ise kullanıcılardan Microsoft Hesap bilgisi istenecektir.

3. Yönetilen Uygulamaların Deep-Link ile Yayınlanması: BT birimleri tarafından kullanıcılara sağlanan uygulamaların Windows Mağazası üzerindeki bağlantıları çeşitli Mobile Device Management  çözümleri veya System Center Configuration Manager gibi kurumsal uygulama dağıtım araçları ile deep-link yöntemi ile kullanıcılara dağıtılabilir.

Bu senaryoda da BT departmanı lisans takibini online olarak gerçekleştirebilir ve uygulamaların kullanıcıların bilgisayarları üzerinden uzaktan kaldırılması mümkündür.

4. Yönetilen Uygulamaların Kurumsal İmaj İçerisine Alınması: Bu senaryoda kurum içerisinde Microsoft Azure yöneticisi seviyesindeki bir kullanıcı hesabı üzerinden Windows Mağazasına erişilecektir. Windows Mağazası üzerinden dağıtılması istenen uygulamalara sahip olunabilir ve indirilecek uygulama kaynak dosyaları kurumun geliştirdiği kurumsal işletim sistemi imajı içerisine gömülebilecektir.Tamamen offline olan bu senaryoda lisans takibi sistem yöneticileri tarafından manuel olarak gerçekleştirilmelidir.

5. Yönetilen Uygulamaların Kurumsal Uygulama Dağıtım Metodları ile Dağıtılması: Bu senaryoda kurum içerisinde Microsoft Azure yöneticisi seviyesindeki bir kullanıcı hesabı üzerinden Windows Mağazasına erişilecektir. Windows Mağazası üzerinden dağıtılması istenen uygulamalara sahip olunabilir ve indirilecek uygulama kaynak dosyaları kurumun sahip olduğu kurumsal uygulama dağıtım metodları ile uç noktalara dağıtılabilir.

Tamamen offline olan bu senaryoda lisans takibi sistem yöneticileri tarafından manuel olarak gerçekleştirilmelidir.

Windows 10 ile birlikte tanıtılan yönetim yeniliklerinden biri de Windows 10 işletim sisteminin bulut servisleri üzerindeki Active Directory ortamına doğrudan bağlanabilir olmasıdır. Tıpkı yerel ağda yer alan Active Directory ortamlarında olduğu gibi bulut servisleri üzerinde yer alan dizin hizmetleri de Windows 10 tarafından kimlik denetimi ve politika dağıtımı amacıyla kullanılabilir. Bunun için öncelikle Microsoft Azure Active Directory üzerinde yer alan bir domain üzerinde cihazların bağlanabilme özelliği aktive edilmelidir.

Microsoft Azure Active Directory üzerinde var olan bir domain için Devices seçeneği seçilerek ilgili ayarın bulunduğu bölüme ulaşılabilir. “Enable Device Registration” olarak tanımlanan ayar aktive edildiğinde bilgisayarların doğrudan Azure Active Directory üzerine kayıt olabilmesi mümkün hale gelecektir.

Cihaz kayıtlarının aktive edilmesi ile Azure Active Directory üzerinden cihazlar ile ilgili politikalar ve benzeri kimlik sertifikaları yönetilebilir olacaktır. Ancak cihaz yönetimi ile ilgili yönetimsel bu işlemlerin kullanılabilir olması için Microsoft Azure AD üzerinde de bazı güncellemelerin yapılması gereklidir. Servis üzerindeki sözü edilen güncelleştirmeler önümüzdeki dönemlerde gerçekleşecek ve doğrudan buluta bağlanan cihazların yönetilebilmesi için gerekli arayüz sağlanacaktır.

Ama önce bu cihazların buluta nasıl bağlanacağını inceleyelim. Windows 10 üzerindeki “Notification Center” üzerinde yer alan “All Settings” butonu ile ulaşılan modern denetim masası aracılığıyla cloud domain join işlemi gerçekleştirilebilmektedir.

Modern denetim masası üzerinde yer alan System görevinin alt menülerinde yer alan “About” bölümünde bilgisayar ayarlarının hemen altında iki tane görev bulunmaktadır: “Join a domain” ve “Connect to cloud”.

Bu görevlerden connect to cloud görevi kullanılarak Windows 10 içerisindeki “Cloud Experience Host” aracı çalıştırılarak cloud domain join işlemi gerçekleştirilebilir.

Cloud experience host çalıştırıldığında cloud domain join işlemi sonrasında işletim sistemine bazı politikalar uygulanabileceğini, uygulamaların yüklenip kaldırılabileceğini veya verilerin uzaktan silinebileceğini belirten bir uyarı mesajı görüntülenecektir.

Continue butonu ile sihirbazda devam edildiğinde cloud domain join süreci başlayacaktır. Cloud domain join sürecinde ilk adım Microsoft Azure Active Directory üzerinde yer alan kullanıcı adı ve şifre bilgilerinin girilmesidir. Sözü edilen kullanıcı adı ve şifre bilgileri doğrudan bulut üzerinde oluşturulmuş kullanıcı bilgileri de olabilir, yerel Active Directory üzerinden senkronize edilmiş bir kullanıcı hesabı da olabilir.

Sign-in butonuna tıklandığında işletim sisteminin cloud ortamına enrollment’ı sağlanacaktır.

Süreç tamamlandığında About bölümünde PC isminin alt kısmında organizasyon kimliğini görebiliriz. Sistem bilgilerinin alt kısmında ise daha önceden Join a domain ve Connect to cloud görevlerinin yerini “Leave the organization” görevinin aldığını görmek mümkündür.

Microsoft Azure Active Directory üzerine enroll edilmiş bir cihazın özelliklerini görmek ve yönetimini gerçekleştirebilmek için Microsoft Azure’un bir sonraki servis güncelleştirmesini bekleyeceğiz.

Windows Image and Configuration Designer aracının başlangıç ekranında yeni bir proje oluşturulması veya var olan bir projenin açılmasına yönelik görevler yer alıyor.

Yeni bir proje oluşturulması işlemine başlandığında ise ilk etapta bu projenin ismi ve proje dosyalarının bulunacağı konumlar seçilmeli.

Bunun devamında oluşturulan projenin tipi seçiliyor. Buradaki seçenekler arasında Provisioning package veya Imaging opsiyonları yer alıyor. Bu seçenekler içerisinden Imaging aracı ile kurumsal işletim sistemi imajları oluşturuluyor iken Provisioning package seçeneği ile mevcut bir işletim sistemi üzerine çeşitli özelleştirmeler uygulanabiliyor. Bu örnekte provisioning package oluşturulması üzerinden devam edeceğim.

Oluşturulacak paket tipi belirlendikten sonra bu paketin hangi Windows sürümlerinde çalışacağının seçilmesi gerekiyor. Burada dikkat çeken bir diğer unsur ise Windows Phone işletim sisteminin de seçenekler arasında yer alıyor olması.

Provisining package konsolu temel olarak üç ana sütundan oluşuyor. İlk sütunda yapılacak özelleştirme ayarlarının listesi yer alıyor. İlk sütunda seçilen kategori ile ilgili yapılabilecekler orta sütunda yer alırken burada yapılan ve paketin içerisine kayıt edilecek olan değişiklik ise sağdaki sütunda listeleniyor.

Temelde bakıldığında provisining package içerisinde çeşitli uygulamalar, aygıt sürücüleri, isteğe bağlı Windows özellikleri, dil paketleri, çeşitli bağlantı profilleri, klasör tanımları, çeşitli politikalar ve windows güncellemeleri eklenebilir.  Bu sayede elde edeceğimiz paket içerisinde işletim sistemi dosyaları olmayan bir kurumsal işletim sistemi imajı olacaktır. Yani bu paket bir windows 10 professional sürümüne uygulandığında elde edeceğimiz çıktı kurumsal windows işletim sistemi olacak

Örnek bir ayar olarak Settings bölümündeki WindowsLicensing objesinin içerisindeki UpgradeEditionProductKey bölümüne VLSC üzerinden temin edilecek Enterprise sürüm ürün anahtarı girilerek bu paketin var olan bir sürümü Enterprise sürüme yükseltmesi sağlanabilir. Yapılması istenen değişiklikler tanımlandıktan sonra Build butonu ile provisioning package oluşturulabilir.

Build sihirbazında temel ayar; oluşturulan paketin disk üzerindeki hangi lokasyona kaydedileceğidir.

Bunun dışında oluşturulan paketin sürüm bilgisi ve sahip bilgisi gibi özellik tanımları yapıldıktan sonra Build görevi ile yapılan ayarlar provisioning paket olarak oluşturulacaktır.

Tüm işlemler tamamlandıktan sonra istenen provisioning paketinin başarıyla oluşturulduğuna dair bir uyarı mesajı karşımıza gelecektir.

Oluşturulan bu paket, daha sonra bir Windows 10 Professional sürümü Windows 10 Enterprise sürüme yükseltilmesi sırasında kullanılabilir. Bu kullanım örneğine buradan ulaşabilirsiniz.

Önemli Not: Bu makalede kullanılan Windows 10 sürümleri 10041 build teknik önizleme sürümleridir. Görünümler veya fonksiyonalite ürün tamamlandığında ve yayınlandığında değişiklik gösterebilir.

Kurumsal Windows Enterprise sürüm dosyalarını anlaşmaları doğrultusunda Volume Licensing Service Center (VLSC) sitesinden indirir ve tercih ettikleri mekanizma doğrultusunda ağ üzerinden, USB bellekler ile veya DVD medyalar ile işletim sistemi dağıtımı gerçekleştirilir. Seçilen yönteme ve kurumsal işletim sistemi imajının boyutlarına göre bu işlem 30 – 40 dakika ile bir kaç saat arasında sürebilmektedir.

Windows 10 ile birlikte bu sürecin daha hızlı tamamlanması için bazı değişiklikler yapılmıştır. Öncelikle daha önceden OEM ve Volume Licensing olarak iki farklı medya çeşidi söz konusuyken şu anda tüm işletim sistemi sürümleri tek bir medya seviyesinde birleştirilmiş ve runtime seviyesinde tekilleştirilmiştir. Bu tıpkı Windows son kullanıcı sürümlerinin üzerine Professional sürüme ait ürün anahtarının girilmesi ile işletim sisteminin Professional sürüme yükselmesine benzer. Yalnızca bu işlemin yapılabilmesi için Provisioning Package adı verilen bir paketin oluşturulmuş olması gerekmektedir.

Provisioning Package adı verilen paket, Windows Assessment and Deployment Kit (ADK) içerisinde yer alan yeni bir araçtır. Bu araç ile kurumsal işletim sistemi imajı oluşturmak kolaylıkla mümkün olabildiği gibi aynı zamanda provisioning paketleri de oluşturulabilir.

Provisioning işleminin başında Windows 10 Professional olan işletim sistemi üzerinde ilgili paketin çalıştırılmasını takiben kullanıcıya bir uyarı mesajı verilecektir.

Bu uyarı mesajında çalıştırılan provisioning paketi doğrultusunda sisteme yeni arayüz dillerinin eklenebileceği, yeni aygıt sürücülerinin ve uygulamalarının yüklenebileceği, sistemin yeniden başlatılabileceği ve çeşitli güvenlik ayarlarının uygulanabileceği belirtilmektedir. Kullanıcı “Allow” seçeneği ile bu işlemi sürdürebilir.

Provisioning işlemi tamamlandıktan sonra işletim sistemi yeniden başlatılacaktır.

İşletim sistemi yeniden başlatıldıktan sonra çalışan Windows sürümü Enterprise olarak gözlemlenebilir.

İstenirse başlat – çalıştır yoluna “winver” yazıp enter’a basılarak Windows Versiyon bilgileri görüntülenebilir. Burada çalışmakta olan Windows sürümünün Windows 10 Enterprise olduğu görülecektir. Bu sayede kurumlar zaman alan bir imajlama işlemi yerine satın almış oldukları bilgisayarlar içerisinde yer alan İşletim sistemi sürümünü doğrudan yükselterek zaman ve efor kazancı sağlayabilir.

Önemli Not: Bu makalede kullanılan Windows 10 sürümleri 10041 build teknik önizleme sürümleridir. Görünümler veya fonksiyonalitede ürün tamamlandığında ve yayınlandığında değişiklik gösterebilir.

74-409 Server Virtualization with Windows Server Hyper-V and System Center sınavı için ücretsiz katılım hakkı sağlayan  kupon kodunu Microsoft Virtual Academy üzerinden alabilirsiniz. 

https://www.microsoftvirtualacademy.com/offers/virtualizationsquaredoffer#?fbid=QCFcY8aVNMP adresinde yer alan başvuru formu aracılığıyla kupon kodunuzu alabilir ve Prometric sınav merkezlerinden bu sınava ücretsiz olarak girebilirsiniz.

Bu noktada güvenlik kavramının da tıpkı alışkanlıklarımız ve iş yapış şekillerimizde olduğu gibi bir değişime uğradığını görüyoruz. Eskiden yalnızca kurumlara ait olan ve belirli kriterleri sağlayan cihazlar aracılığıyla kurumsal kaynaklara erişebilir, ve Kurumsal kaynakların ve ağların güvenliğini ve güvenilirliğini bu sayede korurken; günümüzde hemen her türlü mobil aygıt kurumsal ağlara girerek kaynaklara ulaşmaktadır.

Bu değişimin temel nedenlerine bakacak olursak; yapılması gereken “iş”leri yapan kişilerin yani insanların zevk ve tercihlerini görürüz. Kullanıcıların, yani çalışanların hoşlandıkları ve kullanmaktan keyif aldıkları cihazları kullanarak çalışabilmelerini sağlamak; kuşkusuz ki kullanıcıların verimliliğini arttıracak ve her an her yerden “iş yapabilmelerini” de beraberinde getirecektir. Bu yaklaşım insan odaklı bilişim olarak adlandırılmaktadır.

İnsan odaklı bilişim ile kullanıcılar istedikleri her çeşit cihazdan kurumsal uygulama ve verilere ulaşarak daha çok iş yapmaktadırlar. Bu açıdan insan odaklı Bilişim bileşenlerine ayrıldığında dört ana katman ortaya  çıkmaktadır. İnsanlar, cihazlar, uygulamalar ve veriler.

Günlük hayatta artan mobilite ile birlikte güvenlik ihtiyacı da şekil değiştirmektedir. Öncelikle kullanıcıların kurumsal kaynaklara erişmekte kullandıkları cihazların işletim sistemi seviyesinde güvenli olduğundan emin olmak gerekmektedir. Bu noktada kullanılan mobil cihazların eğer varsa düzenli olarak güncelleştirilmesi gerekmektedir. Kullanılan uygulamaların güvenliği, uygulama seviyesinde düzenli olarak gerçekleştirilecek anti-virüs taramaları ile sağlanmalıdır. Bunların yanı sıra kolaylıkla kaybolabilecek boyutlardaki tabletler mümkünse şifrelenerek taşınabilmelidir.  Güvenliği daha üst seviyeye çıkartmak için ise yapılan şifrelemenin açılmasını sağlayan anahtarların belirli olaylarla değiştirilmesi ve tek kullanımlık olması tercih edilmelidir.

Mobil cihazların kurumsal ağa  erişimi de aynı şekilde şifreli kanallar üzerinden gerçekleştirilmelidir. Bu  noktada kullanılabilecek yöntemler sertifika tabanlı sanal özel ağlar olabilir. Bilgi işlem çalışanlarının üzerindeki iş yükünü azaltmak adına bu tip bağlantıları oluştururken yapılacak konfigürasyon her bir cihaz üzerinde ayrı ayrı gerçekleştirmek yerine merkezi olarak dağıtılabilir olması tercih edilebilir.

İnsan odaklı bilişim yaklaşımında  kullanıcı ve cihazların yanı sıra uygulama ve veri katmanları yer almaktadır. Kullanılan araçların ihtiyaç duyulan uygulamaları dağıtabilir olmaları, ihtiyaç olduğunda uygulamaları güncelleyebilmeleri uygulama seviyesindeki güvenliğin sağlanması için önemlidir.

Bu yaklaşımdaki son adım ise kullanıcıların erişerek kullandığı datalardır. Bu dataların kullanıcı cihazlarında şifrelenerek tutulması ve ihtiyaç olduğunda uzaktan yokedilebilmesi insan odaklı bilişim yaklaşımında güvenliğin son katmanını oluşturmaktadır. Microsoft Windows Server 2012 R2 ile birlikte tanıtılan dosya sunucusu rol servisi Work Folders tam olarak bu ihtiyacı adreslemek üzere geliştirilmiştir. Bu yapıda kullanıcı verileri çevrimdışı senkronizasyon ile kullanıcının sahip olduğu tüm cihazlar arasında senkronize edilebilir. Eskiden yalnızca kurumsal ağların üyesi olan Windows bilgisayarlara gerçekleştirilebilen bu senkronizasyon  günümüzde work folders özelliği ile hem iş ağı üyesi olmayan cihazlara hem de windows olmayan cihazlara doğru yapılabilmektedir. Veri güvenliğini sağlamak adına kullanıcı verileri, kullanıcıya ait bir sertifika ile şifrelenerek cihaza aktarılır. Kullanıcının işten ayrılması gibi bir durum söz konusu olduğunda ise kapatılan kullanıcı hesabı ile birlikte söz konusu olan sertifika da geçerliliğini kaybedeceğinden verilere ulaşım mümkün olmayacaktır.

Günümüzde daha geleneksel olan firmaların insan odaklı bilişim yaklaşımında sanal masaüstü altyapılarını kullandığını görürüz.  Bu yapıda sanallaştırma sunucuları üzerinde windows istemcilerinin çalıştığı sanal bilgisayarlar yer almaktadır. Altyapıya erişerek çalışacak kullanıcılar bir sunucuya uzak masaüstü bağlantısı gerçekleştirirler. Bu bağlantı ile altyapı konfigürasyonuna göre ya kendilerine ait olan ve kendi verilerinin bulunduğu bir sanal bilgisayara ulaşacaklar ya da ortak kullanılan bir sanal bilgisayara bağlantı sağlayacaklardır. Bu sayede kullanıcının erişim sağladığı cihaz ile kurum veri merkezi arasında yalnızca oturum ait olan ekran görüntüleriaktarılmış olacak, veri güvenliği de sağlanmış olacaktır.

Bütün bu senaryoları göz önüne aldığımızda; her yerden erişilebilen ve kullanıcıların sahip oldukları cihazlara hem işletim sistemi seviyesinde, hem uygulama seviyesinde, hem ağ erişimi seviyesinde hem de veri korunması seviyesinde destek olabilen araçların önümüzdeki dönemde ön plana çıkacağını öngörmek mümkündür. Bütün bu koruma katmanlarının Windows işletim sistemleri, Mac OS, Linux, Windows to Go  taşınabilir çalışma alanı, Windows RT, Windows Phone 8, Android ve iOS gibi farklı cihaz platformları için tek bir noktadan yönetilebilmesi ise insan odaklı Bilişim yaklaşımında Microsoft’un yönetim ve güvenlik perspektifini göstermektedir. İster bulut üzerinden sağlanabilecek bir servis olarak ele alınsın, ister kurumların mevcut ortamlarında sahip oldukları yönetim altyapılarına bağlanabilecek bir konnektör şeklinde olsun, Windows Intune isimli bir Microsoft Online hizmeti ile mevcut olan tüm işletim sistemlerinin güvenliği sağlanabilir.

Windows Intune, her ölçekten kurumun istemci ve mobil cihaz yönetimlerini tek bir noktada birleştirerek, kurumlara insan odaklı bilişim yapısına adapte olabilmelerini kolaylaştırmakta ve bu sayede kullanıcıların verimliliklerini daha hızlı bir şekilde arttırabilmelerini sağlamaktadır.

Buradan indirilebilecek olan güncelleme ile Windows 8.1 ve Windows Server 2012 R2 işletim sistemleri, Windows Server 2008, Windows 7, Windows Server 2008 R2, Windows 8 ve Windows Server 2012 KMS sunucular üzerinden aktive edilebilecektir.

Lütfen dikkat: Bu güncelleştirme yüklendikten sonra KMS sunucusunun yeniden başlatılması gerekmektedir.

Work Folder’ların merkezi olarak yönetilebilmesi için istenirse kullanıcı istenirse bilgisayar bazlı GPO objeleri düzenlenebilir. Merkezi yönetim için gereken politika Policies\Administrative Templates\Windows  Components\Workfolders altında “Specify Work Folders settings” olarak tanımlanmaktadır.

Şekil – 1: Work Folders GPO Ayarları

Sözü edilen politika düzenlenirken politikanın aktif edilmesi yeterlidir. Politikanın aktif olarak tanımlanmasından sonra work folder URL bilgisi tanımlanmalıdır. Eğer burada yer alan “Force automatic setup” kutucuğu işaretlenirse oturumu açılan her kullanıcı için work folders ayarı otomatik olarak yapılacaktır.

Şekil – 2: Work Folders Ayarı

Oluşturulan politikanın uygulandığı kullanıcılar Windows 8.1 bilgisayarlarında oturum açtıktan sonra Denetim masasında yer alan Work Folders aracına girdiklerinde konfigürasyon otomatik olarak  başlayacaktır.

Şekil – 3: Windows 8.1 Denetim Masası

Work Folders içerisinde yer alan “Set up Work Folders” görevi seçildiğinde arka planda gereken işlemler gerçekleştirilecek ve kullanıcı profili altında Work Folders isimli bir klasörün oluşturulacağı ve bu alana senkronizasyonun gerçekleştirileceği ile ilgili bilgi sağlanacaktır.

Şekil – 4: Work Folders Konfigürasyonu

Konfigürasyon tamamlanırken eğer izin verildiyse kullanıcılar senkronizasyonların gerçekleşeceği Work Folders klasörünü farklı bir klasör yoluna da taşıyabilirler.

Şekil – 5: Work Folders Konfigürasyonu

Sihirbazın devamında bazı güvenlik politikalarının aygıta uygulanacağı belirtilmektedir.  Burada belirtilen politikalar sunucu tarafında Work Folders konfigürasyonu esnasında belirttiğimiz güvenlik ilkeleridir. Work Folders konfigürasyonunun tamamlanması için bu politika uygulanmasının onaylanması gerekmektedir.

Şekil – 6: Uygulanacak Güvenlik İlkelerinin Onayı

Sihirbaz tamamlandığında Work Folders kurulmuş olacak ve sunucu üzerindeki boş alan ile ilgili bilgiler, senkronizasyon ayarları gibi detaylar görüntülenir olacaktır.

Şekil – 7: Konfigüre Edilmiş Work Folders Görünümü

Bilgisayar – C: - Kullanıcılar – Kullancı adı yoluna bakıldığında Work Folders isimli klasörün olduğu görülecektir. Bu klasörün yeşil olarak görüntülenmesi, klasör üzerinde şifreleme (EFS – Encrypting File System) kullanıldığını göstermektedir.

Şekil – 8: Work Folders Klasörü

Şekil – 1: Server Manager Work Folders Yönetim Bölümü

Sihirbazın ilk adımında oluşturulan Sync Share ile ilgili temel bilgiler yer almaktadır.

Şekil – 2: New Sync Share Wizard Başlangıcı

Sihirbazın bir sonraki adımında yönetimi yapılacak sunucusunun seçilmesi gerekmektedir.  Eğer Server Manager içerisine uzaktan yönetim için farklı sunucular eklendiyse burada doğru sunucunun seçilmesi  gerekecektir. Bu ekrandan aynı zamanda oluşturulacak senkronizasyon paylaşımları için kullanılacak depolama alanı ve klasör yapısı tanımlanmalıdır.

Şekil – 3: Sync Share Sunucu ve Depolama Alanı Konfigürasyonu

Sihirbazın bir sonraki aşamasında oluşturulacak klasör yapısının ne şekilde adlandırılacağı belirlenmektedir. Burada istenirse kullanıcı adı veya kullanıcı adı@domain standardı ile klasör yapısı şekillendirilebilir.  Kullanıcı adı@domain şeklinde isimlendirme aynı sunucu alanında birden çok domainden kullanıcıların verileri konumlandırılacaksa tercih edilmelidir.

Şekil – 4: Kullanıcı Klasörlerinin İsimlendirme Standardı

Oluşturulacak Senkronizasyon paylaşımları için bir isim ve açıklama tanımlanması sihirbazın bir sonraki adımında gerçekleştirilmektedir.

Şekil – 5: Senkronizasyon Paylaşımı İsimlendirilmesi

Sihirbazın bir sonraki adımında, oluşturulmakta olan senkronizasyon paylaşımına erişim yetkisi tanımlanacak olan kullanıcı veya Active Directory security grupları tanımlanacaktır. Bu bölümden aynı zamanda klasör yapısı için üst klasörlerden gelen NTFS yetkilerinin devre dışı bırakılması işlemi de tanımlanabilir.

Şekil – 6: Senkronizasyon Paylaşımı Erişim Yetkilendirmesi

Sihirbazda oluşturulan senkronizasyon paylaşımına kimlerin erişeceği tanımlandıktan sonra senkronizasyon gerçekleştirilecek olan cihazlara uygulanacak politikalar tanımlanmaktadır. Burada Work Folder’ların şifrelenmesi ve senkronizasyon gerçekleştirilen cihazların parola korumasına tabi olması politikaları uygulanmak üzere seçilebilir.

Şekil – 7: Senkronizasyon Paylaşımı Politikaları

Sihirbazın devamında ise yapılan seçimler görüntülenecektir. Burada istenirse Previous butonu ile sihirbazda yapılan ayarlar düzenlenebilir veya Create butonu ile senkronizasyon paylaşımının oluşturulması  sağlanabilir.

Şekil – 8: Senkronizasyon Paylaşımı Özellik Görüntüleme

Sihirbaz tamamlandığında oluşturulacak aygıt politikalarının durumu, senkronizasyon paylaşımının durumu ve server manager aracının yenilenmesi işlemlerinin durumu görüntülenebilir.

Şekil – 9: Senkronizasyon Paylaşımı Oluşturma Sihirbazı

Work Folders ile ilgili bir sonraki makalede oluşturulmuş olan senkronizasyon paylaşımına istemci tarafından ne şekilde erişim sağlanabildiğini inceleyeceğiz. Aynı zamanda remote wipe ve senkronizasyon paylaşımı ile ilgili güvenlik seçenekleri de ele alacağımız konular içerisinde olacak.

Dört bölümden oluşan makale dizisi içerisinde ilk bölüm olan bu makalede Work Folders özelliğini biraz daha detaylandırmaya çalışacak, kullanım senaryolarından bahsettikten sonra temel kurulumunu  gerçekleştireceğiz. İkinci makalemizde kullanıcı bazlı Sync share ayarlarından bahsedecek ve gerçekleştireceğiz. Üçüncü makale ile Windows 8.1 ve Windows 8.1 RT tarafında yapılması gereken konfigürasyondan bahsedeceğiz. Dördüncü makalemiz ise Work Folders ile güvenlik adını alıyor. Burada istemci cihazlar üzerine uygulanabilecek güvenlik önlemlerinden bahsedecek, remote wipe işlemi ile uzaktaki aygıtlar aracılığıyla burada yer alan dokümanlara erişimin ne şekilde kısıtlanabileceğinden bahsedeceğiz.

Work Folders Nedir?

Work Folders kişilerin verilerine birden fazla cihaz üzerinden erişebilmelerini sağlayan bir senkronizasyon teknolojisidir. Buradaki önemli detay, kişilerin birden fazla cihazı kullanarak kendi verilerine erişiminin sağlanmasıdır. Yani Work Folders SkyDrive veya SkyDrive Pro’da olduğu gibi bir verinin farklı kişiler arasında paylaşılmasını sağlamak amacında değildir. Bu açıdan ele alındığında Offline Files ve Dosya Senkronizasyonu özelliklerine paralellik göstermektedir. Ancak bu özelliklerin de yalnızca domain üyesi olan Windows bilgisayarlarda kullanılabilmesine karşın Work Folders’ın domain üyesi olmayan cihazlarda ve iOS aygıtlarda kullanılabilecek olması bu teknolojiyi farklılaştırmaktadır. Aşağıdaki tablo benzer işleve sahip farklı teknolojilerin daha doğru bir şekilde karşılaştırılabilmesini sağlamaktadır.

Tablo -1: Farklı Senkronizasyon Teknolojilerinin Karşılaştırılması

Şekil – 1: Work Folder Yapısı Mimarisi

Work Folders teknolojisini oluşturan yapıya genel olarak bakıldığında, kimlik denetimi ile ilgili işlemlerin Active Directory tarafından karşılandığını görürüz. Work Folders aracı, File Services rolünün bir alt bileşenidir. Bu nedenle dosya sunucularının sağladığı File Classification Infrastructure, RMS Uygulanması,File Screening, Soft & Hard Quotas gibi fonksiyonaliteden faydalanılabilir.

Senkronizasyon web servisleri üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bu servisler internet ortamına Reverse Proxy aracılığıyla yayınlanmaktadır. Bu yayınlama https://workfolders.domain.adi ismi ile yapılmaktadır. Bununla birlikte senkronizasyonun gerçekleştirildiği aygıtlara çeşitli politikalar uygulanmaktadır. Bu politikalara örnek olarak senkronize edilen dokümanların şifrelenmesi ve cihazlara bir PIN zorlanması sayılabilir.

Work Folders Rolünün Eklenmesi

Work folders, Windows Server 2012 R2 içerisinde yer alan File and Storage Services sunucu rolünün bir alt servisidir. Bu servisi eklemek için Server Manager içerisinde yer alan Roller içerisinden File and Storage Services alt kırılımı içerisinde yer alan File and iSCSI Services altında yer alan Work Folders servisi seçilerek yüklenmelidir.

Şekil – 2: Work Folders Rol Servisi

Work Folders seçimi yapıldığında servisin çalışabilmesi için gereken diğer rol ve özellik bileşenleri listelenmektedir. Bu rol ve özelliklerin de yükleme esnasında eklenmesi gerekmektedir.

Şekil – 3: Yüklenmesi Gereken İlave Rol ve Servisler

Work folders servisi yüklendikten sonra Server Manager içerisinde File and Storage Services altında Work Folders alanı kullanılabilir olacaktır.

Şekil – 4: Server Manager – Work Folders Bileşeni

Bir sonraki Work Folders makalesinde kurulumunu yaptığımız dosya sunucusu altyapısına Active Directory kullanıcıları / grupları bazlı atamalar gerçekleştireceğiz.