Każdy z nas jest konsumentem

Wyjaśnianie definicji “cloud computing” zwykle kończy się na omówieniu “chmury” jako wszechobecnego, magicznego bytu, który pozwoli nam zapomnieć o dotychczasowych bolączkach (głównie odnosząc się do panoszącego się podobno kryzysu). Trudno jednak nie zgodzić się z faktem, że chmura istnieje w świadomości konsumentów już od ładnych paru lat. Żyjemy w świecie, gdzie regularnie płacimy wirtualnymi pieniędzmi za trudnie do zmaterializowania usługi firmom, których fizyczna reprezentacja jest dla nas zupełnie nieistotna. Czymże jest bowiem np. zapłata za utwór muzyczny, godząc się przy okazji na pobranie prowizji przez agenta rozliczeniowego? Z tej perspektywy wydaje się więc, że termin “chmura” już dawno zaadoptował się w naszej świadomości.

Dużo ważniejszym, a często pomijanym składnikiem definicji jest rozwinięcie terminu “computing”.  Z jakiś powodów nie mówimy przecież o “cloud hostingu”, prawda? To właśnie elastyczna, dostępna na wyciągnięcie ręki moc obliczeniowa sprawia, że możemy w tym wypadku mówić o nowym trendzie, a nie tylko modzie. Choć można oczywiście potraktować “chmurę” jako po prostu miejsce, w którym umieścimy dotychczasowe aplikacje, serwisy czy strony internetowe, będziemy musieli zapewne jeszcze trochę poczekać na rozwiązania, które w rzeczywisty sposób eksploatować będą jej potencjał. Tymczasem scenariusze, które do tej pory traktowaliśmy z przymrużeniem oka nagle okazują się jak najbardziej gotowe do realizacji. Po co na przykład subsydiować konsole, skoro można gry strumieniować na dowolne urządzenie klienckie? Czy warto śmiać się z podłączonej do Internetu lodówki, skoro nasze liczniki są w stanie już teraz porozumieć się zdalnie z elektrownią? To właśnie ta perspektywa sprawia, że w dobie wszechobecnej łączności coraz bardziej krytyczna staje się powszechnie dostępna moc obliczeniowa.

0.99 zł

Czy będzie taniej? Trzymając się hipermarketowej analogii kwestia spadku cen wydaje się jak najbardziej oczywista. Rzeczywistość jest jednak znacznie bardziej skomplikowana. Po pierwsze obecne cenniki nie przystają w żaden sposób do przyzwyczajeń klientów. Co więcej, dotychczasowe nawyki mogą wręcz przeszkadzać w dokonaniu właściwej kalkulacji! Któż bowiem do tej pory zastanawiał się nad tym, jaki ruch generuje posiadany przez niego system albo ile tak naprawdę potrzebujemy procesorów czy przestrzeni dyskowej? Postulat obniżki kosztów da się w tym wypadku zrealizować tylko przez dużo dokładniejsze niż do tej pory przyjrzenie się swoim potrzebom. Taniej, zgodnie z filozofią chmury, to dokładnie tyle ile wymagane jest w danym momencie, bez występującego do tej pory marginesu czy bufora.

Warto przypomnieć sobie, że podstawą sukcesu hipermarketów nie była tylko i wyłącznie polityka cenowa. Wraz z pojawieniem się dużych sklepów konsumenci otrzymali nagle nieosiągalną do tej pory różnorodność produktów dostępnych pod jednym dachem. Dostępność i skala – te dwa czynniki odnieść można wprost do centrów danych. Nagle okazuje się, że od dostawcy usług można oczekiwać czegoś więcej niż tylko kawałka serwera. Może to być gwarantowany poziom jakości, usługi integracyjne, czy gotowe rozwiązania biznesowe.

Hosterskie butiki

Czy dotychczasowi hosterzy mogą czuć się zagrożeni? Część z nich, szczególnie ta, która swój biznes opierała do tej pory głównie na odsprzedaży zewnętrznej infrastruktury, może faktycznie utracić kawałek swojego biznesu. Podobnie jednak jak lokalne sklepy czeka ich zapewne przemodelowanie dotychczasowej oferty. Już teraz warto uważniej przyglądać się i regować na rosnące potrzeby klientów. To właśnie specjalizacja i elastyczność będą czynnikami, które w ciągu najbliższych kilku lat zadecydują, którzy z rynkowych graczy przetrwają “chmurową” rewolucję.

Era hipemarketów okazała się punktem zwrotnym dla polskiego handlu detalicznego. Czy w podobny sposób będziemy mówić za kilkanaście lat o “cloud computingu”?

• CEE – po raz pierwszy mam przyjemność pracować w prawdziwie międzynarodowym środowisku. Szef w Monachium, najbliżsi koledzy siedzą w Pradze i Budapeszcie, klienci natomiast rozproszeni są w całej wschodniej i centralnej Europie. Świetna okazja, aby udoskonalić umiejętności zarządzania swoim czasem oraz opanować do perfekcji logistykę podróży  na dworzec i lotnisko.  O logistyce powrotów w świetle ostatnich perturbacji komunikacyjnych przez przyzwoitość nie wspomnę.
• Windows Azure* – to moje drugie imię. Po raz pierwszy mogę skupić się wyłącznie na jednej rodzinie produktów. I wciąż po tych kilku miesiącach pozostaję orędownikiem publicznych chmur we wszelkich postaciach.
• Technical Solution Professional – moja praca to przede wszystkim bardzo szeroko rozumiane wsparcie sprzedaży na rynku dużych** przedsiębiorstw. Z konieczności definitywnie odciąłem się od inicjatyw partnerskich, w szczególności wszelkich xSparków, skupiając się na (jakkolwiek górnolotnie to brzmi) wielkim (większym?) biznesie.

Dlaczego więc wracam do blogowania? Bo temat “cloud computing” pomimo, że gorący nie ma jeszcze wystarczającej, polskojęzycznej literatury***. Bo Platform as a Service – wierzę w to głęboko – ma szansę być czymś więcej niż tylko ulotnym trendem w branży IT. Bo zamiast po raz n-ty odpowiadać na te same pytania wolę wysłać po prostu właściwy link. Bo Polacy nie gęsi, a sukcesami warto się dzielić. I’m back!

* Już samo słowo “Azure” potrafi sprawiać psikusa. Część z moich kolegów wymawia je “Azur”, mnie bliższy jest francuskobrzmiący “Ażur”. Początkujący walą prosto z mostu “Azure”, puryści zaś powinni być może rozważyć pełną nacjonalizację, czyli Lazur.

** Uprzedzając pytania dotyczące definicji terminu “duże przedsiębiorstwo” – lista takich podmiotów jest określana wewnętrznie raz do roku i w pełni arbitralna. To wiele upraszcza.

*** Jedna książka wiosny nie czyni...

• To pierwsza w Polsce transmisja na żywo wykorzystująca jakość HD (720p) I technologię Smooth Streaming, dlatego powinna mieć właściwą oprawę. Jestem naprawdę dumny, że stało się to przy okazji koncertów takich gwiazd, jak Kasabian, Skunk Anansie i The Dead Weather. Nie mogło oczywiście zabraknąć polskich wykonawców – zobaczyć można było m.in. Novikę, Foxa, Muchy czy Biff. Jakie było główne wyzwanie? Oczywiście przekonanie artystów do nowej formy przekazu – było na to naprawdę mało czasu.
• Festiwal zgromadził fizycznie rekordową, 85-tysięczną liczbę uczestników. Pierwsze, bardzo lakoniczne informacje o tym, że koncerty będą dostępne w internecie pojawiły się… dzień przed startem imprezy. Z tej perspektywy fakt, że przez 4 dni wyemitowano ponad 80 tysięcy strumieni, obsługując ponad 30 tysięcy użytkowników trudno określić innym słowem niż pełny sukces.
• Sukces ma oczywiście wielu ojców, nie inaczej było i w tym przypadku. Za integrację technologiczną całego projektu odpowiadała poznańska firma Insys, opiekująca się równocześnie głównym serwisem festiwalu. Po raz kolejny dowiedli tym samym, że są jedną z nielicznych polskich firm, które na microsoftowych multimediach znają się jak mało kto. Obsługa audiowizyjna festiwalu trafiła w ręce profesjonalnych realizatorów z ATM Grupa S.A. Wciąż sądzicie, że macie bałagan w kablach pod biurkiem?:

• To od nich właśnie trafiał sygnał z kamer HD, przetwarzany przez dostarczony przez firmę Inlet przemysłowej jakości sprzętowy encoder Spinnaker S-8100 (niebieskie pudełko poniżej). Warunki… cóż pamiętajmy, że to impreza plenerowa ;) :

• Dalej pozostało już “tylko” wysłanie całości w eter. Dosłownie – za pomocą specjalnie przygotowanego przez TP Emitel masztu:

• Kwestią odpowiedniej skali (czyli rozproszonej dystrybucji) zajęła się Netia. Warto odnotować że, całość ruchu wideo w ramach sieci CDN realizowana była w oparciu o IIS Media Services. Na tyle skutecznie, że wbrew początkowym obawom, cała przygotowana specjalnie na potrzeby imprezy infrastruktura miała jeszcze naprawdę spory zapas mocy.
• Na koniec mała ciekawostka. W każdym projekcie znaleźć można wąskie gardło – być może zastanawiacie się, jak możliwa była realizacja transmisji z kilku rozproszonych fizycznie lokalizacji (np. sceny głównej I namiotowej)? Nie, nie dało się póki co pokryć lotniska Babie Doły światłowodami. W takiej sytuacji najlepszym medium komunikacyjnym okazał się… rower, na którym dzielnie transportowano taśmy do “reżyserki”.

PS. Serdeczne podziękowania dla Krzysztofa Bartkowskiego z firmy Insys za udostępnienie unikalnych zdjęć z pola walki. Dzięki niemu wiemy już częściowo, co oznacza mityczny “backstage”.

Zamiast więc poddawać się stereotypom z dłuuugą brodą (wiecie, że IE6 miał swoją premierę w 2001 roku?) zachęcam wszystkich niedowiarków do zainstalowania najnowszej wersji testowej (Preview 3) Internet Explorera 9. Oprócz masy fajnych demek pokazujących możliwości HTML 5, warto choćby zwrócić uwagę sprzętowe wspomaganie odtwarzania multimediów (tagi <video> I <audio>), wsparcie dla specyfikacji WOFF, obsługę tagu <canvas> czy nową wersję narzędzi dla programistów, wzbogaconą m.in. o możliwość rejestracji I szczegółowej analizy całego ruchu HTTP:

Najbardziej cieszy mnie natomiast to czego (dosłownie!) nie widać. IE9 Platform Preview konsekwentnie demonstruje tempo zmian w samym silniku przeglądarki, pomijając zupełnie aspekt najbliższy większości z nas, czyli sam interfejs użytkownika I funkcje bliższe konsumentom. Jeśli te elementy również ulegną (uległy?) tak gruntownej metamorfozie, będę zupełnie spokojny o przyszłość tego produktu. Gołym okiem widać, do czego potrzebna jest konkurencja ;)

Teraz, przy okazji amerykańskiego konwentu Origins moje marzenia zaczęły się spełniać. Firma Vectorform we współpracy z amerykańskim wydawcą gier planszowych Mayfair Games przygotowała oficjalną konwersję jednego z największych bestsellerów ostatnich lat - Osadników z Catanu. Tytuł doskonale znany również w Polsce, obecny oprócz wersji "pudełkowej" również w postaci licznych konwersji m.in. na PC, Xbox, PS3 i iPhone wylądował wreszcie na optymalnej, bo stolikowej platformie. Koniec z traceniem czasu na przygotowanie gry i żmudnym sprzątaniem żetonów - a cała radość (user experience?) pozostaje właściwie bez zmian. Najlepiej widać to na poniższej prezentacji:

[View:https://www.youtube.com/watch?v=LWx92_R1RCo]

Póki co trudno oczywiście szacować komercyjny potencjał tego typu projektów. Patrząc jednak na ostatnie eksperymenty z Invizimals, EyePet czy Eye of Judgement mam przeczucie, że gry hybrydowe, łączące w sobie elastyczność świata wirtualnego z przyjemnością bezpośredniej interakcji z fizycznymi otoczeniem, w szczególności żywymi przeciwnikami/kooperantami, stanowić będą coraz bardziej istotny nurt w szeroko rozumianej branży (już nie tylko elektronicznej) rozrywki.

[Expression Encoder] Transmisje na żywo i zabezpieczenia

Dokładnie te dwie cechy znajdowały się na mojej prywatnej liście najbardziej oczekiwanych zmian. Po raz pierwszy pojawiło się przystępne cenowo rozwiązanie pozwalające na emitowanie strumieni “live” z wykorzystaniem technologii Smooth Streaming. Zamiast inwestować w profesjonalne encodery sprzętowe wystarczy w tej chwili wybrać opcję “Live Broadcasting Project” i… rozpocząć transmisję:

Ale uwaga: jednoczesna kompresja kilku profili jest zadaniem baaardzo obciążającym procesor. Czasem mam wrażenie, że procesory wielordzeniowe wymyślono z myślą o kompresji wideo ;). Przygotowanie takich materiałów na zwykłym (a nawet niezwykłym) laptopie nie jest najlepszym pomysłem.

Kolejna sprawa to integracja z platformą PlayReady DRM, która skutecznie upraszcza rozdzielne do tej pory procesy kodowania i szyfrowania treści. Wszystko sprowadza się do wypełnienia 3 nowych pól w zakładce “Output”:

[Expression Blend] Animacja z wykorzystaniem ścieżek

Do niedawna jedynym sposobem tworzenia animacji w Expression Blend było posługiwanie się mniej lub bardziej wyrafinowanymi klatkami kluczowymi. Zawsze tęskniłem do alternatywnego podejścia, czyli wykorzystania w tym celu ścieżek. I voila! W czwórce pojawił się tajemniczy obiekt o nazwie PathListBox (szczerze mówiąc wprowadzającej więcej zamieszania niż porządku), który pozwala na przypisanie kolekcji elementów krzywej, która odpowiadać będzie za ich przemieszczanie. Choć mówimy o kolekcji (w końcu u jest to pochodna kontrolki ListBox!) może to być oczywiście w szczególności pojedynczy obiekt. Całość operacji można oczywiście wyklikać w Blendzie:

1. Tworzymy obiekt, który ma podlegać animacji.
2. Dodajemy do sceny ścieżkę, która odpowiadać będzie za tor ruchu obiektu.
3. Zaznaczamy ścieżkę i wybieramy z menu kontekstowego opcję Path > Make Layout Path.
4. W scenie automatycznie utworzony został obiekt typu PathListBox. Wystarczy teraz przeciągnąć na niego animowany obiekt.

5. To wszystko! Zmiana właściwości LayoutPaths:Start elementu PathListBox w zakresie od 0 do 100% odpowiada za poruszanie się obiektu po ścieżce.

[Expression Blend] Prototypy proste, ale profesjonalne 

SketchFlow od samego początku oferował olbrzymią elastyczność, stąd z miejsca stałem się jego fanem. Okazuje się, że wszystko da się ulepszyć. Mechanizm prototypowania został uzupełniony o zupełnie nową kolekcję wysokopoziomowych obiektów,od tak prostych, jak ikona myszy czy przycisk z ikonką, po gotowe wizualizacje przeglądarki lub eksploratora Windows. Widać, że wykraczamy w ten sposób poza dziedzinę RIA i możemy wizualnie projektować de facto dowolny typ aplikacji. Najprościej zapoznać się z nowymi opcjami otwierając przykładowy projekt o nazwie MockupDemonstration. Co więcej, prototypy mogą być teraz publikowane bezpośrednio na SharePoincie, który stanowi znacznie ciekawszą alternatywę dla zwykłego serwera WWW, ułatwiając zbieranie uwag od użytkowników. Taki feedback, może teraz trafić wprost na Team Foundation Server i zamienić na work itemy dla projektantów.

[Expression Web] Witaj chmuro

To jedna z tych zmian, które większość użytkowników potraktuje jako przydatną ciekawostkę. Dla mnie natomiast jest świetnym przykładem, nietypowego wykorzystania koncepcji Software+Services. Funkcja SuperPreview, pozwalająca na wizualne porównanie efektów pracy kilku różnych silników przeglądarek, pozwala w wersji 4 na wykonanie podglądu w Mac-owym Safari. Całość realizowana jest oczywiście "w chmurze", oferującej taką właśnie, zdalną usługę. Bardzo ciekawe, teraz zaś czekam na więcej - Operę i Chrome. Teraz póki co możemy naocznie przekonać się, żę FireFox i Safari to nie to samo:

• Choć przepiękna pogoda i położenie nie zachęcało do spędzania dnia w sali wykładowej, kilkadziesiąt osób dzielnie wymieniało się wiedzą – chwała im i cześć…
• Od pierwszych kuluarowych rozmów tytułowany byłem per tajemniczy “Pan z Microsoftu”. Nauczka dla mnie: na drugi raz koniecznie muszę w tytule sesji uwzględnić mój nick! Lub zasugerować z góry, że wolałbym coś bardziej dystyngowanego np. “Sir”…
• Lawina pytań (bo przecież nie Phalanger) skutecznie unieruchomiła mój drogi sprzęt, stąd po raz pierwszy w życiu musiałem opowiadać o Silverlighcie przez zamachanie rękami. To ewidentnie kolejny krok na mojej ścieżce zawodowej. Następnym razem poproszę jeszcze o zgaszenie światła…
• Pewną dozę emocji wzbudziła nasza oferta bezpłatnych licencji, wspartych szkoleniami i duuużym konkursem. Tak, to coś tylko dla prawdziwych twardzieli, jestem przekonany, że 3-letnia dawka Microsoftu może uzależnić. Zostaliście ostrzeżeni ;)…
• Ponieważ przygniatająca liczba pytań dotyczyła produktu, który nie jest bezpośrednio moją domeną, czyli Internet Explorera zachęcam wszystkich zainteresowanych do sięgnięcia w miarę wolnego czasu do dużo bardziej wiarygodnych źródeł, w szczególności bloga tego produktu, na którym znaleźć można m.in. ciekawą, trwającą już od kilku tygodni dyskusję dotyczącą HTML 5 Video (polecam szczególnie komentarze). Najłatwiej zaś zobaczyć, jak rozwija się sam produkt, pobierając najnowsze Internet Explorer 9 Preview.
• Duże wrażenie zrobił na mnie pakiet uczestnika (zdaje się, że w wersji Uczestnik++). Aż prosił się o dokumentację fotograficzną:

Zdecydowanie zasługuje na miano nowego otwarcia w naszych stosunkach z polskim środowiskiem linuxowym ;) Choć ponownie podkreślę, że nie pracujemy potajemnie nad własnym distro…

• Awaria sprzętu nie skończyła się na szczęście utratą danych, prezentacje znaleźć można więc poniżej:

• Wszelkie uwagi, komentarze i zażalenia przyjmę z radością i osobiście.

Nie oznacza to oczywiście, że nie przyglądamy się najciekawszym projektom. Podobnie czyni też nasza konkurencja, czego świetnym przykładem BumpTop - niewielka firma z Kanady i uczestnik programu BizSpark, którego flagowym produktem była nakładka na system operacyjny (Windows i Mac OS) oferująca użytkownikom unikalne, trójwymiarowe środowisko pracy. Pomysł okazał się mieć na tyle duży potencjał, że coś rozwijanego pierwotnie jako projekt magisterski, po blisko roku od oficjalnej premiery zostało na początku maja przejęte przez Google. Czy warto było? Inwestycja w technologię w wysokości 100 USD (tak, tak - dla BumpTop to już niestety koniec udziału w BizSparku) i oczywiście świetny pomysł na produkt zakończył się przejęciem szacowanym (według plotek) na 25-35 mln USD. To się nazywa udany biznes!